دکتر فاطمه طاهریان / بیماری های مغز و اعصاب / علائم و راهکارهای درمانی پارگی دیسک
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

علائم و راهکارهای درمانی پارگی دیسک

دیسک در بین مهره های ستون فقرات نقش ضربه گیر را دارد. اگر دیسک ها که حالت ژله ای دارند، پاره شوند و به سمت بیرون بزند، به اعصاب ستون فقرات فشار وارد خواهد کرد.

این عارضه به عنوان پارگی، فتق یا لغزش دیسک شناخته می شود. پارگی دیسک می تواند منجر به کمردرد شدید و گاهی اوقات درد شدید در پشت پاها شود که به عنوان بیماری سیاتیک شناخته می شود.

معمولا علائم ناشی از پارگی دیسک پس از چند هفته تا یک ماه خود به خود بهبود پیدا می کند. اگر چنین مشکلی تا ماه ها ادامه داشت و به صورت مزمن شد، ممکن است در نهایت برای بیمار عمل جراحی در نظر گرفته شود.

پارگی دیسک

پارگی دیسک چه علائمی دارد؟

کمردرد شدید می تواند از علائم پارگی دیسک باشد؛ اما، گاهی کشیدگی یا رگ به رگ شدن عضلات، تاندون ها و رباط ها می تواند باعث ایجاد چنین علائمی شود.

با این حال علائمی مانند کمردرد همراه با درد تیر کشنده در کمر یا هر دو پا معمولا نشانه فتق یا پارگی دیسک است.

علائم مهم سیاتیک:

  • درد شدید در پشت باسن و ساق پا (معمولا یک پا)
  • سوزن سوزن شدن در بخشی از ساق یا پا
  • ایجاد ضعف در پا

اگر دیسک دچار پارگی شده باشد، ممکن است زمانی که پای خود را خم می کنید یا در حالت نشسته، بدتر شود، به جهت آنکه این حرکات، عصب سیاتیک را می کشد.

همچنین ممکن است هنگام عطسه کردن، سرفه یا نشستن در توالت درد شدیدی را احساس کنید.

علت پارگی دیسک چیست؟

دیسک های لاستیکی شکل این امکان را به ستون فقرات می دهد که خم شوند و نیروهای وارد بر ستون فقرات را هنگام چرخش، خم شدن یا بلند کردن جذب کنند.

با افزایش سن، دیسک ها شروع به از بین رفتن می کنند. ممکن است کمی به حالت صاف در بیایند یا مانند یک لاستیک کم باد شده به سمت بیرون برآمده شوند.

مواد ژلاتینی داخل دیسک شروع به خشک شدن و سفت شدن می کنند. همچنین لایه های دیواره فیبری دیسک شروع به جدا شدن و ساییدگی می کنند.

اگر دیسک آسیب دیده به اعصاب نخاعی نزدیک فشار وارد کند، دچار التهاب می شود. پارگی دیسک در ناحیه کمر معمولا ریشه های عصب سیاتیک را که در دو طرف دیسک ها از ستون فقرات خارج می شوند، تحت تاثیر قرار می دهد.

علت پارگی دیسک
علت پارگی دیسک

اعصاب سیاتیک از باسن، پایین ساق پا و داخل پا عبور می کند. به همین جهت در این قسمت ها احساس درد، گزگز و بی حسی دارید.

دیسک هایی که ضعیف شده اند، ممکن است به دلیل فعالیت های روزمره، کار یا ورزش، تصادفات رانندگی یا زمین خوردن بیشتر مستعد پارگی شوند. گاهی ممکن است علت خاصی نداشته باشد و تنها به دلیل افزایش سن رخ داده باشد.

عوامل خطر ساز در ایجاد پارگی دیسک

مواردی که خطر این بیماری را افزایش می دهد به شرح زیر است:

وزن

اضافه وزن باعث ایجاد فشار اضافی روی دیسک ها می شود.

شغل

برخی از مشاغل از نظر فیزیکی افراد را بیشتر در معرض خطر مشکلات مرتبط با کمر قرار می دهد. بلند کردن وزنه مکرر، کشیدن، هل دادن، خم شدن به طرفین و چرخاندن نیز می تواند احتمال فتق و پارگی دیسک را بیشتر کند.

ژنتیک

برخی از افراد به صورت ژنتیکی مستعد ابتلا به این عارضه هستند.

مصرف سیگار

سیگار منجر به کاهش اکسیژن رسانی به دیسک می شود و در نهایت باعث سرعت بیشتر تجزیه دیسک خواهد شد.

نحوه تشخیص پارگی دیسک چگونه است؟

پزشک معمولا این عارضه را بر اساس علائم، به ویژه ایجاد علائم سیاتیک تشخیص می‌ دهد. زیرا، اعصاب فشرده نزدیک دیسک‌، قسمت‌های مختلف باسن و پاها را تحت تاثیر قرار می‌ دهد.

در برخی از موارد ممکن است نیاز باشد که پزشک سی تی اسکن یا ام آر آی را برای بررسی دیسک آسیب دیده درخواست کند.

با این حال در بسیاری از موارد یک معاینه کامل و پاسخ به سوالات دقیق در خصوص علائم و سابقه بیماری برای تشخیص کافی خواهد بود. 

در میانسالی، دیسک‌ ها اغلب در MRI غیر طبیعی به نظر می رسند؛ اما، درد یا مشکل دیگری ایجاد نخواهند کرد.

علائم پارگی دیسک
علائم پارگی دیسک

پارگی دیسک چه درمانی دارد؟

کمردرد و درد سیاتیک کمر مرتبط به دیسک اغلب در عرض چند هفته خود به خود بهبود پیدا می کنند، در برخی از موارد ممکن است بیشتر طول بکشد.

در ابتدا پزشک برای شما راهکارهای درمانی خود مراقبتی را در نظر می گیرد و باید مدتی صبر کنید تا شرایط شما بهتر شود. نکات مرتبط به خود مراقبتی شامل موارد زیر است:

به کارگیری از راهکارهای درمانی گرما و سرما درمانی

استفاده از کمپرس سرد روی قسمت دردناک می تواند به بی حس شدن اعصاب و کاهش درد کمک کند. استفاده از کمپرس گرم اسپاسم و گرفتگی عضلات کمر را کاهش می دهد تا بتوانید آزادانه تر حرکت کنید.

استفاده از داروهای مسکن

مسکن های بدون نسخه می توانند به کاهش درد و التهاب کمک کند. مسکن ها شامل موارد زیر است:

  • مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئید مانند ایبوپروفن
  • ناپروکسن
  • استامینوفن
  • آسپرین

دوز توصیه شده را باید طبق دستور مصرف کنید. استفاده زیاد و طولانی مدت داروهای ضد التهابی می تواند منجر به آسیب معده و خونریزی شود.

اگر مسکن های بدون نسخه و سایر درمان های خانگی موثر عمل نکردند، پزشک متخصص مغز و اعصاب در تهران ممکن است در نهایت شل کننده های عضلانی را در نظر بگیرد.

تشخیص پارگی دیسک
تشخیص پارگی دیسک

فعال بمانید

استراحت طولانی مدت و ماندن در رختخواب توصیه نمی شود، تنها مدت کوتاهی باید در این حالت بمانید تا فشاری به شما وارد نشود. 

سعی کنید در طول روز کمی پیاده روی داشته باشید و تا حد امکان به فعالیت های روزانه خود ادامه دهید، حتی اگر کمی درد داشته باشید.

تمرینات ورزشی

هنگامی که درد تسکین یافت، ورزش و حرکات کششی می تواند به شما کمک کند به فعالیت های عادی خود بازگردید.

علاوه بر این موارد، راهکارهای درمانی دیگر از جمله ماساژ و طب سوزنی نیز می تواند به تسکین درد کمک کند.

چه زمانی پارگی دیسک نیاز به عمل جراحی دارد؟

اگر درد به مدت سه ماه یا بیشتر ادامه داشت، به عنوان مشکلی مزمن شناخته می شود و ممکن است به سطح بالاتری از مراقبت نیاز داشته باشد.

در این مواقع ممکن است پزشک به بیمار پیشنهاد عمل جراحی را بدهد. نکته ای که وجود دارد این است که تزریق استروئید ضد التهابی در ناحیه نزدیک عصب ملتهب و پارگی دیسک، عمل جراحی را به تاخیر می اندازد؛ اما، راه حل دائمی نیست.

تنها تا چند ماه باعث تسکین وضعیت بیمار می شود. دیسککتومی رایج ترین جراحی است که برای افراد در نظر گرفته می شود.

تکنیک های جراحی متفاوت است؛ اما، دیسککتومی بخشی از دیسک کمر پاره شده را بر می دارد تا بر ریشه های عصبی نخاعی فشار وارد نکند. در بسیاری از موارد می توان آن را به صورت سرپایی انجام داد.

با این وجود تضمینی برای بهبودی کامل بیمار نیست، ممکن است پس از مدتی درد بدتر شود یا مجدد دچار پارگی دیسک شوید.

دکتر فاطمه طاهریان

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *