دکتر فاطمه طاهریان / بیماری های مغز و اعصاب / مثانه عصبی (نوروژنیک)؛ علت و درمان آن
مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه

مثانه عصبی (نوروژنیک)؛ علت و درمان آن

مثانه عصبی یا نوروژنیک وضعیتی است که در آن مشکلات سیستم عصبی بر مثانه و ادرار تاثیر می گذارد. شرایطی مانند سکته مغزی و بیماری پارکینسون می تواند منجر به مثانه نوروژنیک و مثانه عصبی شود.

زمانی که سیستم عصبی مثانه را تحت تاثیر قرار می دهد، به عنوان مثانه نوروژنیک شناخته می شود. دو نوع اصلی از مشکلات مرتبط با کنترل مثانه وجود دارد که با مثانه نوروژنیک مرتبط است. بسته به عصب درگیر، مثانه بیش از حد فعال (اسپاستیکی) یا کم فعال (هیپوتونیک) گفته می شود.

گزینه های درمانی از سوی متخصص مغز و اعصاب می تواند شامل دارو درمانی یا جراحی باشد.

نوروژنیک
مثانه نوروژنیک

آشنایی با انواع مثانه نوروژنیک

مثانه عصبی زمانی رخ می دهد که اعصاب، نخاع یا مغز فرد در ارسال سیگنال ها به مثانه دچار مشکل می شود. چنین حالتی باعث ایجاد مشکل در دفع ادرار می شود.

دو نوع کلی از مثانه نوروژنیک وجود دارد که به بیش فعال و کم کار تقسیم بندی می شود. در مثانه بیش فعال ممکن است فرد دچار نشتی در ادرار شود؛ اما، در مثانه کم کار ممکن است فرد برای خارج کردن کمی از ادرار تلاش زیادی کند.

علت مثانه نوروژنیک به مشکلات مرتبط به سیستم عصبی مرتبط می شود. از آنجایی که اعصاب نخاع نمی توانند به خوبی با ماهیچه های دیواره مثانه ارتباط برقرار کند، مغز تشخیص نمی دهد که مثانه پر یا خالی است.

اگر ماهیچه ها بیش از حد فعال باشند، بیش از حد منقبض خواهد شد و زمانی که حتی مثانه پر نیست، آن را منقبض می کند. از طرفی اگر عضلات کم کار باشند، منقبض نمی شوند و فرد قادر به ادرار کردن نیست.

علت ایجاد مثانه نوروژنیک چیست؟

این عارضه می تواند به صورت مادرزادی باشد، یعنی در واقع از بدو تولد وجود داشته باشد. نقایص مادرزادی که می تواند باعث ایجاد مثانه نوروژنیک یا مثانه عصبی شود به شرح زیر است:

اسپینا بیفیدا

این اختلال زمانی رخ می دهد که ستون فقرات جنین در ماه اول بارداری به طور کامل رشد نکند. نوزادانی که با این شرایط متولد می شوند، اغلب دچار فلجی یا ضعف می شوند که بر نحوه عملکرد مثانه تاثیر می گذارد.

آژنزی ساکرال

این وضعیتی است که در آن قسمت هایی از ستون فقرات تحتانی وجود ندارد.

فلج مغزی

فلج مغزی گروهی از اختلالات مزمن است که توانایی فرد را برای کنترل حرکات و وضعیت بدن ضعیف می کند. این اختلالات ناشی از آسیب به نواحی حرکتی مغز است. این مشکل ممکن است زمانی که نوزاد در رحم است یا پس از تولد رخ دهد. فلج مغزی همیشه اینطور نیست که در سال اول زندگی کودک دیده شود.

علت ایجاد مثانه نوروژنیک
علت ایجاد مثانه نوروژنیک

از دیگر موارد احتمالی که می تواند منجر به مثانه عصبی شود به شرح زیر است:

  • سکته
  • بیماری پارکینسون
  • ام اس
  • آسیب های نخاعی
  • جراحی ستون فقرات
  • اختلال در نعوظ
  • تروما
  • تومور در سیستم عصبی مرکزی
  • مسمومیت با فلزات سنگین

علائم مثانه نوروژنیک چیست

شایع ترین علائم این عارضه عدم توانایی در کنترل ادرار است. علائم دیگر آن به شرح زیر است:

  • جریان کم ادرار
  • تکرر ادرار (ادرار کردن هشت بار یا بیشتر طی روز)
  • احساس نیاز به تخلیه ادرار فوری
  • ادرار کردن همراه با درد که می تواند به معنی عفونت دستگاه ادراری باشد.

مثانه نوروژنیک چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک متخصص مغز و اعصاب در تهران معایناتی را انجام می دهد و ممکن است آزمایش های متعددی از سیستم عصبی و مثانه برای تشخیص مثانه نوروژنیک توصیه کند که این موارد به شرح زیر است:

بررسی اورودینامیک

این تست عملکرد مثانه از جمله میزان ادراری که مثانه نگه می دارد، فشار داخل مثانه، میزان جریان ادرار و میزان تخلیه مثانه زمانی که پر است را اندازه گیری می کند.

ممکن در این آزمایش حسگرهای خاصی روی پوست نزدیک مجرای ادرار یا راست روده قرار داده شود تا متوجه شوند که آیا عضلات و اعصاب در آن قسمت های بدن به درستی کار می کند یا خیر.

سیستوسکوپی

پزشک از این روش برای بررسی داخل مثانه و مجرای ادرار با استفاده یک تلسکوپ کوچک (سیستوسکوپ) انجام می‌ دهد.

اشعه ایکس

توموگرافی کامپیوتری (CT)

تصویربرداری مغناطیسی (MRI)

تشخیص مثانه نوروژنیک

مثانه نوروژنیک چگونه درمان می شود؟

از درمان های اصلی این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاتتر و سوند گذاری متناوب تمیز (CIC):

کاتتر لوله های نازک و انعطاف پذیری هستند که می تواند از طریق مجرای ادرار و داخل مثانه وارد شوند تا را تخلیه کند.

داروها

داروها برای بهبود عملکرد مثانه شما تجویز می شوند. داروهایی که برای بیمار در نظر گرفته می شود، به این بستگی دارد که مثانه شما بیش از حد فعال باشد (نمی توانید ادرار خود را نگه دارید، در اغلب مواقع احساس می کنید که نیاز به تخلیه ادرار دارید) یا کم کار (زمانی که مثانه شما پر است و ادرار را تخلیه نمی کنید) یا اینکه هر دو حالت وجود دارد.

تزریق سم بوتولینوم

پزشک بوتاکس را به مثانه یا اسفنکتر های ادراری تزریق می کند.

تقویت مثانه (سیستوپلاستی تقویتی)

عمل نوعی جراحی است که در آن بخش هایی از روده (کولون سیگموئید) برداشته شده و به دیواره های مثانه متصل می کند. این حالت باعث کاهش فشار داخلی مثانه و افزایش توانایی آن در ذخیره ادرار می شود.

درمان مثانه عصبی
درمان مثانه عصبی

مجرای روده ای

بخشی از روده کوچک برای ساختن استومای ادرار به کار برده می شود. این استوما به یک کیسه متصل در خارج بدن تخلیه می شود.

تغییر سبک زندگی

این تغییرات ممکن است شامل خودداری از مصرف برخی غذاها یا نوشیدنی هایی باشد که می تواند منجر به تحریک مثانه شود. به طور مثال نوشیدنی های کافئین دار مانند قهوه، نوشیدنی های گازدار، غذاهای تند و همچنین مرکبات جز این دسته از موارد است.

کاهش وزن می تواند فشار وارد شده بر مثانه را کاهش داد. علاوه بر این استفاده از لباس های زیر جاذب یا پوشک بزرگسالان می تواند به جلوگیری از رطوبت و همچنین بوی بد کمک کند.

دکتر فاطمه طاهریان

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *