دکتر فاطمه طاهریان / بیماری های مغز و اعصاب / منظور از ضربه مغزی چیست و چه علائمی دارد
مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه

منظور از ضربه مغزی چیست و چه علائمی دارد

منظور از ضربه مغزی یک آسیب مغزی تروماتیک است که بر عملکرد مغز شما تاثیر می گذارد. معمولا اثراتی که ناشی از این بیماری بر مغز وارد می شود، به صورت موقتی است.

از اثرات آن می توان به انواع سردرد، مشکل در تمرکز کردن و از دست دادن حافظه، تعادل و هماهنگی اشاره کرد. این عارضه معمولا در اثر ضربه به سر ایجاد می شود.

در واقع تکان شدید سر و قسمت بالایی بدن می تواند باعث ضربه مغزی شود. برخی از ضربه های مغزی باعث از دست هوشیاری می شود، اما در اغلب مواقع چنین حالتی رخ نمی دهد.

زمین خوردن از شایع ترین علت آن است. در صورت انجام ورزش تماسی مانند فوتبال ممکن است چنین مشکلی رخ دهد. اغلب افراد معمولا پس از این مشکل به طور کامل بهبود پیدا می کنند.

ضربه مغزی
ضربه مغزی

ضربه مغزی چه علائمی دارد

نشانه های این عارضه ممکن است بلافاصله پس از حادثه رخ ندهد. علائم ناشی از ضربه ممکن است برای روزها، هفته ها یا بیشتر ادامه داشته باشد.

علائم شایع آن شامل سردرد، از دست دادن حافظه و گیجی است. منظور از دست دادن حافظه معمولا به صورت فراموش کردن مسئله ای است که باعث ضربه مغزی شده است. 

علائم فیزیکی این عارضه شامل موارد زیر است:

  • سردرد
  • صدای زنگ در گوش
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • خستگی و خواب آلودگی
  • تاری دید

اطرافیان بیمار ممکن است متوجه علائم دیگری در بیمار همچون موارد زیر شوند:

  • از دست دادن موقت هوشیاری
  • لکنت زبان
  • تاخیر در پاسخگویی به سوالات
  • ظاهری مبهوت
  • پرسیدن مکرر یک سوال به دلیل فراموشی

ممکن است بلافاصله برخی از علائم ضربه مغزی را داشته باشید و تا روزها پس از آسیب نیز مشاهده شوند:

  • مشکل در تمرکز و حافظه بیمار
  • تغییرات شخصیتی
  • حساسیت به نور و صدا
  • اختلالات خواب
  • مشکلات افسردگی و روانی
  • اختلالات چشایی و بویایی
علائم ضربه مغزی
علائم ضربه مغزی

علائم در کودکان

ضربه به سر در کودکان بسیار شایع است. معمولا تشخیص ضربه مغزی در نوزادان و کودکان نوپا بسیار دشوار است، زیرا نمی توانند علائم خود را بازگو کنند. 

مواردی که به پزشک امکان تشخیص این بیماری را در کودکان می دهد، به شرح زیر است:

  • ظاهری مبهوت
  • بی حوصلگی و خستگی
  • تغییرات رفتاری
  • از دست دادن تعادل
  • گریه مکرر
  • تغییراتی در خوردن یا خوابیدن
  • عدم علاقه به اسباب بازی های مورد علاقه خود
  • استفراغ
  • تشنج در کودکان

چه زمانی باید به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کرد

باید طی 1 تا 2 روز در چنین شرایطی به پزشک مراجعه کنید:

اگر کودک شما نشانه هایی از آسیب جدی به سر ندارد، کاملا هوشیار است، به راحتی حرکت می کند و به سوالات شما پاسخ می دهد، احتمالا آسیب وارد شده خفیف است و نیاز به بررسی بیشتر از سوی پزشک نیست.

در این مواقع اگر کودک می خواهد بخوابد، موردی ندارد. در صورتی که علائم نگران کننده بعدا رخ دهد، به دنبال مراقبت های پزشکی باشید.

بزرگسال یا کودکی که دچار آسیب به سر شده است و چنین علائمی دارد، باید به پزشک مراجعه کنند:

  • استفراغ مکرر یا حالت تهوع
  • از دست دادن هوشیاری بیش از 30 ثانیه
  • سردردی که با گذشت زمان بدتر می شود.
  • خارج شدن مایع یا خون از بینی یا گوش
  • اختلالات بینایی یا چشمی مانند گشاد شدن مردمک ها یا مردمک های با اندازه های نابرابر
  • صدای زنگ در گوش که از بین نمی رود.
  • احساس ضعف در بازو یا پاها
  • رنگ پریدگی بیش از یک ساعت
  • تغییرات در رفتار
  • سردرگمی مانند مشکل در تشخیص افراد یا مکان ها
  • گفتار نامفهوم یا سایر تغییرات در گفتار
  • ایجاد مشکل در عملکرد ذهنی یا هماهنگی فیزیکی
  • تغییرات در عملکرد فیزیکی مانند تلو تلو خوردن
  • تشنج
  • سرگیجه مکرر
  • علائمی که با گذشت زمان بدتر می شود.
  • برآمدگی های بزرگ در سر یا ایجاد کبودی در نواحی غیر از پیشانی در کودکان، به ویژه در نوزادان زیر 12 ماه
علت ضربه مغزی
علت ضربه مغزی

علت ضربه مغزی

مغز شما قوامی مانند ژلاتین دارد. مایع مغزی نخاعی داخل جمجمه شما از تکان هایی که ممکن است در روزمره ایجاد شود، محافظت می کند.

یک ضربه شدید به سر و گردن یا قسمت بالای بدن باعث می شود که مغز به شدت در مقابل دیواره های داخلی جمجمه به جلو و عقب رود.

ضربه ناگهانی به سر ناشی از حوادثی مانند تصادف اتومبیل همراه با تکان شدید می تواند باعث آسیب مغزی شود. 

چنین آسیب هایی معمولا طی مدت کوتاهی بر عملکرد مغز تاثیر می گذارد و منجر به علائم ضربه مغزی می شود.

این نوع آسیب مغزی ممکن است منجر به خونریزی در داخل یا اطراف مغز شود و علائمی مانند خواب آلودگی و گیجی طی طولانی مدت ایجاد کند.

چنین علائمی ممکن است بلافاصله یا دیرتر رخ دهد. خونریزی در مغز می تواند بسیار کشنده باشد. به همین جهت افرادی که آسیب مغزی را تجربه می کنند، نیاز به بررسی فوری دارند. 

در صورت بدتر شدن علائم به مراقبت های اورژانسی نیاز خواهید داشت.

عواملی که خطر این عارضه را افزایش می دهد

فعالیت ها و عواملی که ممکن است خطر را افزایش دهد به شرح زیر است:

  • افتادن یا زمین خوردن، به ویژه در کودکان خردسال و بزرگسالان
  • شرکت در ورزش های پرخطر بدون تجهیزات ایمنی و نظارت مربی
  • تصادف با وسیله نقلیه موتوری
  • سابقه ضربه مغزی در گذشته

ضربه مغزی چه عوارضی دارد

از عوارض مهم این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سردرد پس از ضربه
  • سرگیجه پس از سانحه
  • علائم مداوم پس از ضربه مغزی (سندرم پس از ضربه مغزی)
تشخیص ضربه مغزی
تشخیص ضربه مغزی

چگونه می توان از ضربه مغزی جلوگیری کرد؟

هیچ راه قطعی برای جلوگیری وجود ندارد. اما، برخی از نکاتی که ممکن است به شما در پیشگیری یا به حداقل رساندن خطر آسیب به سر کمک کند، شامل موارد زیر است:

  • استفاده از تجهیزات لازم هنگام ورزش و سایر فعالیت های تفریحی
  • استفاده از کمربند ایمنی هنگام رانندگی
  • ایمن کردن خانه برای کودکان، دقت به نکاتی از جمله بستن راه پله ها و گذاشتن حفاظ در پنجره
  • انجام تمرینات ورزشی به طور منظم

دکتر فاطمه طاهریان

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *