تومور کرانیوفارنژیوم

کرانیوفارنژیوم نوعی تومور خوش خیم و نادر است که امکان ایجاد آن در نزدیک غده هیپوفیز وجود دارد. این تومور با رشد آهسته ای که دارد می تواند اعصاب جمجمه ای که مسئول بینایی و سیستم غدد درون ریز که مسئولیت عملکرد هورمونی بدن را دارد، تحت تاثیر قرار دهد.

مهم ترین درمانی که برای این بیماری در نظر گرفته می شود، انجام پرتودرمانی و عمل جراحی است.

چه افرادی تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرند؟

تخمین زده می شود که در یک سال، دو نفر به یکی از دو نوع کرانیوفارنژیوم یعنی پاپیلاری و آدامانتیوماتوز مبتلا می شود. این عارضه معمولا در دو گره سنی یعنی کودکان 5 تا 14 ساله و همچنین در بزرگسالان 50 تا 74 ساله مشاهده می شود.

امکان انواع آدامانتیوماتوز در همه گروه های سنی وجود دارد، در حالی که انواع پاپیلاری بیشتر در بزرگسالان رخ می دهد.

آیا این بیماری جدی است؟

کرانیوفارنژیوم یک وضعیت جدی است که ممکن است بیمار نیاز به درمان دائمی داشته باشد. در واقع این بیماری به طوری است که حدود نیمی از تومورهای برداشته شده با عمل جراحی به مرور زمان مجدد عود می کند.

این تومور نادر باعث ایجاد چندین بیماری پزشکی شده که حتی پس از برداشتن تومور نیز همانطور باقی می ماند.

تومور کرانیوفارنژیوم چیست

چه علائمی دارد؟

کرانیوفارنژیوم در حال رشد می تواند به عروق خونی، اعصاب، بافت مغز نزدیک غده هیپوفیز فشار وارد کند و در نتیجه باعث ایجاد چنین علائمی می شود:

  • مشکلات بینایی
  • مشکل در تعادل
  • روند رشد آهسته در کودکان
  • نوسانات خلقی یا تغییرات رفتاری و سردرگمی
  • تهوع و استفراغ
  • انواع سردرد
  • افزایش تشنگی و ادرار

نحوه تشخیص چگونه است؟

برای تشخیص این بیماری پزشک متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات در صورت نیاز این موارد را برای تشخیص بیماری در نظر خواهد گرفت:

آزمایش خون

این آزمایش برای اندازه گیری سطح هورمون توصیه می شود.

آزمایش ادرار

این آزمایش ها برای بررسی علائم مشکلات کلیوی توصیه می شود.

سی تی اسکن

در طی این آزمایش از یک سری اشعه ایکس و مانیتور برای مشاهده تصویر سه بعدی از استخوان و بافت نرم مورد استفاده قرار می گیرد.

MRI

این مورد نیز برای مشاهده تصاویر واضح از اندام ها و ساختارهای درون بدن افراد توصیه می شود.

بیوپسی یا نمونه برداری

با نمونه برداری از بافت مواردی از جمله سلول ها، بافت ها، مایعات یا روند رشد زیر میکروپ مورد بررسی قرار می گیرد.

آیا کرانیوفارنژیوم قابل درمان است؟

این بیماری معمولا با عمل جراحی درمان می شود که می تواند از طریق سوراخ بینی یا ایجاد سوراخی در سر مراحل جراحی انجام گیرد.

هدف از انجام این عمل جراحی برداشتن قسمت زیادی از تومور و همچنین به حداقل رساندن آسیب به غده هیپوفیز، اعصاب بینایی یا هیپوتالاموس است.

برخی از افراد پس از جراحی نیاز به مصرف داروهای هورمونی دارند. گاهی پزشک برای برخی پرتودرمانی را توصیه می کند به خصوص زمانی که قادر به برداشتن تومور به صورت کامل نباشند.

درمان تومور کرانیوفارنژیوم

جراحی کرانیوفارنژیوم چه عوارضی دارد؟

انجام این عمل جراحی می تواند به چنین دلایلی شرایط چالش بر انگیزی ایجاد کند:

  • این تومورهای در نزدیک اعصاب ظریف و غده هیپوفیز ایجاد می شوند که در معرض آسیب قرار می گیرند.
  • برداشتن این تومور مانند کندن چسب از روی کاغذ بدون پاره شدن کاغذ است؛ چرا که این تومورها به غده هیپوفیز و همچنین اعصابی که بینایی رو کنترل می کنند، می چسبند.

بنابراین دقت، تمرکز و مهارت بالا برای انجام این عمل جراحی بسیار مهم و حیاتی است.

چه تفاوتی بین کرانیوفارنژیوم و آدنوم هیپوفیز وجود دارد؟

این دو مورد می تواند عملکرد هورمون را تحت تاثیر قرار دهد. با وجود اینکه هر دو تومور خوش خیم در نظر گرفته شده اند؛ اما کرانیوفارنژیوم حالت تهاجمی تری نسبت نوع دیگر دارد.

با فشار کرانیوفارنژیوما روی هیپوفیز چه مشکلاتی رخ می دهد؟

هیپوفیز بسیاری از عملکردهای هورمونی را تحت کنترل دارد. فشار ناشی از کرانیوفارنژیوم می تواند باعث ایجاد چنین شرایطی شود:

کمبود هورمون رشد (GH)

این وضعیت روی رشد کودکان تاثیر می گذارد. بزرگسالانی که دچار چنین کمبودی هستند، ممکن است قدرت عضلانی کم، پوکی استخوان، انرژی کم، افزایش کلسترول و مشکلات قلبی را تجربه کنند.

کمبود گنادوتروپین

به دنبال این عارضه اغلب افراد بلوغ تاخیری را تجربه می کنند. خانم ها نیز ممکن است پریود نشوند که به عنوان وضعیت آمنوره شناخته می شود.

کمبود هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH)

چنین شرایطی باعث می شود که بیمار احساس ضعف و خستگی داشته باشد. از دیگر علائم آن بی اشتهایی، کاهش وزن، ضعف عضلانی، حالت تهوع و استفراغ و افت فشار خون است.

کمبود هورمون تیروئید (TSH)

افرادی که دچار چنین مشکلی هستند علائمی مانند خستگی، فراموشی و قاعدگی نامنظم را تجربه می کنند.

دیابت بی مزه مرکزی (CDI)

این بیماری باعث می شود که افراد احساس تشنگی داشته باشند از دیگر علائم آن می توان به کم آبی بدن، تب، خشکی پوست، ضربان قلب نامنظم، خشکی پوست و… اشاره کرد.

آیا این بیماری قابل پیشگیری است؟

متاسفانه نمی توان از این عارضه پیشگیری کرد. این تومورها در زمان شکل گیری بدن به دلیل تغییراتی در سلول رخ می دهد.

تا چه مدت با وجود این تومور می توان زندگی کرد؟

بسیاری از افراد پس از درمان تا سال ها به زندگی خود ادامه می دهند؛ اما نکته قابل توجهی که وجود دارد در اغلب مواقع امکان عود ایجاد تومور وجود دارد.

حدود 17 درصد از تومورهایی که طی عمل جراحی برداشته می شود، مجدد عود می کند. این آمار برای تومور های که تنها نیمی از آن برداشته شده است، به 25 تا 63 درصد افزایش پیدا می کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

همانطور که گفتیم امکان عود تومور کرانیوفارنژیوم وجود دارد و بسیاری از مواقع با درمان نمی توان همه علائم را برطرف کرد. در ادامه نکاتی برای مراجعه به پزشک ذکر کردیم:

  • اگر شما یا فرزندتان بیمار هستید، باید با مراجعه منظم به پزشک بیماری خود را تحت کنترل داشته باشید.
  • معمولا پزشک انجام اسکن های سالانه مانند MRI را برای بررسی تومورهای عود کننده به شما توصیه می کند.
  • شما برای کمبود هورمون و مشکلات بینایی که با عمل جراحی رفع نشده نیاز به کنترل و درمان این موارد ذکر شده توسط پزشک متخصص دارید.

این بیماری چگونه بر دید بیماران تاثیر می گذارد؟

این تومور در اغلب مواقع به اعصاب بینایی نزدیک است. در صورتی که فشاری بر اعصاب وارد شود دید بینایی را تار کرده و دید را تحت تاثیر قرار می دهد.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *