دکتر فاطمه طاهریان / بیماری های مغز و اعصاب / نحوه تشخیص و درمان تشنج در کودکان
مدت زمان مطالعه ۹ دقیقه

نحوه تشخیص و درمان تشنج در کودکان

تشنج در کودکان بسیار رایج است و حدود ۱۰ درصد کودکان در دوره ای از طول عمرشان تشنج را تجربه می کنند. در ادامه به تعریف تشنج و علت های  بروز تشنج و راه حل های درمان آن و… می پردازیم. لطفا تا انتهای مقاله همراه ما باشید.

نحوه مقابله با تشنج

تشنج چیست؟

تشنج در واقع تخلیه الکتریکی تعداد زیادی سلول های مغزی به طور همزمان است، که این تخلیه الکتریکی به صورت غیر طبیعی و نابجا اتفاق می افتد. تشنج باعث اختلال در حرکات کودک و یا رفتار های آن و یا حتی باعث اختلال های حسی آنان می شود. به صورت کلی تشنج با انقباض عضلات و یا غش کردن کودک، پرش بعضی از اندام کودک، لرزش اندام ها و یا خیره شدن چشمان کودک و… همراه است. تشنج عموما بین چند ثانیه تا چند دقیقه به طول می انجامد و راهی برای تخلیه الکتریکی امواج مغز است.

تشنج همان صرع است؟

باید این آگاهی را داشته باشیم که هر تشنجی علت بر صرع نیست، اگر تشنج در کودک در طی گذشت ۲۴ ساعت مرتب تکرار شود، در این صورت می توان گفت که کودک مبتلا به صرع است البته این نظر باز هم قطعی نیست و نیاز به معاینه های دقیق پزشک متخصص دارد. اما اگر تشنج تنها یکبار اتفاق بیوفتد و گذرا باشد و دیگر اتفاق نیوفتد، در این صورت بیماری صرع نیست. در کل تنها یک سوم کودکانی که تشنج می کنند مبتلا به صرع هستند و این آمار بالایی نیست.

فرق تشنج و صرع چیست؟

حالا که دانستیم این دو با یکدیگر متفاوت هستند، بیایید ببینیم تفاوت آنها در چیست؟ باید بدانیم که همه تشنج ها نشانه صرع نیستند. هنگامی که نورون های مغزی دچار تخلیه شدید و غیر طبیعی الکتریکی میشوند تشنج اتفاق می افتد. در حالت کلی تشنج به دو صورت تشنج علت دار و تشنج بدون علت رخ می دهد.

اگر دلیل تشنج نامشخص بوده و به صورت تکرار شونده و پشت هم اتفاق بیفتد، آنگاه با نام صرع شناخته می شود. تنها یک درصد از کودکان از زمان تولد تا سن چهارده سالگی دچار صرع می شوند. برای تشخیص بیماری صرع به غیر از مشاهده حملات غش کردن، باید توسط معاینه دقیق و همچنین تصویر برداری های مغزی مثل ام آر آی و غیره استفاده کرد تا با دیگر حمله های تشنج اشتباه گرفته نشود.

فرق تشنج و صرع
فرق بیماری تشنج و صرع

علت بروز تشنج در کودکان

اصولا تشنج هایی که در کودکان رخ می دهد علتی دارد که گاهی علت آن تب، عفونت های مربوط به مغز و یا پره های اطراف مغز و یا حتی گاهی علت آن ضربه های مغزی و یا خونریزی های مغزی است. و گاها ممکن است علت های قدیمی در پشت آن نهفته باشد به عنوان مثال التهابات قدیمی مغز، ایجاد بافت های جوش گاهی در مغز، وجود داشتن اشکالات ساختمانی که به صورت مادرزادی است و یا حتی بیماری های ارثی که بافت های مغز را در اثر زمان از بین می برند که این ها همه از علت های بروز تشنج هستند، گاها ممکن است پزشک متخصص شما علتی را برای تشنج کودکان پیدا نکند، یعنی تمامی ام آر آی و سی تی اسکن انجام شده طبیعی و سالم باشد در این صورت تشنج و یا صرع را بدون علت و یا صرع اولیه نام می دهند، که این نوع تشنج منشا ژنتیکی دارند.

بیشتر بخوانید
انواع سردرد؛ علائم و درمان سریع آن

بعد از بروز چندبار تشنج به پزشک مراجعه کنیم؟

قبل از اینکه به این سوال بپردازیم لازم است موارد زیر را بدانید:

  1. تشنج به دلیل تب: این نوع تشنج عموما در سنین بین ۹ ماه تا ۶ سال بسیار شایع است و بعد از آن تا سنین ۱۲ یا ۱۴ سالگی شیوع آن کم شده اما باز هم رخ میدهد و در طول سنین شایع این پدیده اگر کودک به صورت ژنتیکی پیش زمینه را داشته باشد یعنی نزدیکان درجه یک یا دو کودک، در کودکی تشنج به همراه تب برایشان اتفاق افتاده باشه در این صورت بروز این پدیده در کودک احتمال زیادی دارد اگر کودک یکبار این تشنج را داشته باشد احتمال بروز مجدد آن نیز وجود دارد. بنابراین پدر مادر حتما بعد از بروز اولین تشنج با تب کودک به پزشک مراجعه کنند، ممکن است این تشنج علت های عفونی وخیم در مغز را داشته باشد که نیاز به بررسی دارد. اگر این مورد نباشد در نتیجه این تشنج یک تشنج ساده ناشی از تب است که عموما تجویز درمان نیز ندارد.
  2. صرع: در این نوع تشنج، همانطور که گفتیم تعداد زیادی در طول ۲۴ ساعت اتفاق می افتد و علت آن تب نیست که حتما در این صورت باید به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید و درمان های آن را پیش گیرید.

در صورت بروز تشنج در کودک چه اقدامی انجام دهیم؟

ابتدایی ترین اقدامی که باید انجام دهید این است که آرامیش و خونسری خود را حفظ کنید و به هیچ وجه استرس نداشته باشید.

  • لباس کودک را آزاد کنید.
  • کودک را به پهلو بخوابانید که اگر کودک استفراغ کرد، موجب خفگی کودک نشود.
  • در صورتی که تجربه تشنج را در کودکتان داشتید و پزشک دارویی برای تشنج کودکتان تجویز کرد، آن را به آرامی به کودک دهید(فقط در صورتی که دارو مقعدی باشد.
  • مطمئن شوید که زبان کودک تحت فشار نباشد نیازی به باز کردن دندان های کودک از هم نیست
  • روش هایی مثل پاشویه کردن و یا کودک را زیر آب سرد گرفتند این ها هیچکدام برای تشنج موثر نیستند.
  • بعد از به پایان رسیدن تشنج، اگر کودک تب داشت از شیاف استامینوفن استفاد کنید
  • بعضی از تشنج های همراه با تب علت های مهم و خطرناکی دارند که همانطور که گفنتیم بعد از بروز تشنج حتما به پزشک مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید
سکته مغزی را قبل از دیر شدن بشناسید!!

برای تشخیص علت تشنج چه اقداماتی صورت می گیرد؟

برای درمان قطعی بیماری تشنج ابتدا لازم است بیمار مورد بررسی قرار بگیرد تا علت ایجاد آن مشخص شود. در ابتدا پزشک معاینات فیزیکی و بالینی انجام می دهد و سابقه این بیماری را جویا می شود، سپس نوار مغزی از کودک گرفته می شود تا فعالیت های الکتریکی غیر عادی در مغز را بررسی کند.

برای بررسی علت های دیگر در تشنج پزشکان معمولا آزمایشات زیر را انجام میدهند:

  • آزمایش خون: این آزمایش را برای بررسی میزان قند و کلسیم و منیزیم، سدیم و… انجام می دهند که علت آن تشخیص اختلالات متابولیسمی است.
  • اندازه گیری سطح اکسیژن خون
  • اسپینال تب: این آزمایش برای نمونه برداری از مایعات اطراف مغز و نخاع( مایع مغزی نخاعی) برای بررسی نبود عفونت های مغزی و اختلالات دیگر مغزی انجام می گیرد.
  • تصویر برداری از مغز: از جمله سی تی اسکن و ام آر آی و گاهی سونوگرافی برای بررسی های مانند خونریزی و آسیب های ساختاری و بررسی بدشکلی مغز صورت می گیرد.

چه زمانی با ۱۱۵ تماس بگیریم؟

بعد از پایان یافتن تشنج باید حتما به پزشک مراجعه کنید اما در هنگام تشنج در صورت بروز موارد زیر با ۱۱۵ تماس  بگیرید:

  • اگر اولین بار است که کودکتان تشنج می کند.
  • اگز تشنج کودک بیشتر از ۵ دقیقه طول کشید.
  • اگر تعداد دفعات تشنج پشت سر هم بود و کودک در بین دفعات تشنج به حالت عادی برنگشت.
  • اگر کودک بعد از تشنج به هوش نیامد.
  • اگر کودکم در حین تشنج دچار مشکل های تنفسی شد.
  • اگز کودکتان مبتلا به دیابت یا بیماری های خطرناک دیگر است.
  • اگر کودک در آب تشنج کرد.
در صورت بروز موارد بالا با ۱۱۵ تماس بگیرید و در صورتی که تشنج پایان یافت و حال عمومی فرزندتان خوب بود به پزشک مراجعه کنید.

تشنج موجب مرگ می شود؟

در صورتی که تشنج به علت تب باشد، اختلالات و مشکلات زیادی به وجود نمی آورد.

بیشتر بخوانید
همه آنچه در مورد میگرن باید بدانید!

اما در صورتی که تشنج در اثر بیماری صرع باشد آسیب های جدی تر دارد، داروهایی که برای بیماری صرع تجویز می شوند موجب افسردگی و اضطراب می شود علاوه بر اینکه بیمار خود نیز این علائم را دارا می باشد، در حا ترین صرع ممکن است باعث آسیب به مغز شود و در نهایت منجر به مرگ شود اما این حالت بسیار اندک است. ودرصورتی که بیمار بعد از هر بار تشنج به حالت عادی برنگرد و مجدد تشنج کند و همچنین تشنج وی بیشتر از ۵ دقیقه طول بکشد در این صورت در معرض آسیب به مغز قرار می گیرد و در مواردی منجر به مرگ ناگهانی در اثر صرع نیز میشود.که علت آن اختلالات تنفسی و یا قلبی نیز ممکن است باشد.

سبک زندگی در افراد مبتلا به تشنج

همه ما وقتی که فردی در خانواده دچار تشنج میشود، دچار اضطراب و نگرانی هایی میشویم. در این هنگام به دنبال راه چاره گشتن برای غلبه بر این بیماری بهترین کار است. یکی از بهترین کارها تغییر سبک زندگی و در واقع بهبود سبک زندگیست. داشتن خواب منظم ، صرف وعده های غذایی سرموقع از ساده ترین و مهمترین مواردی هست که فرد می تواند با رعایت آنها به بهبود بیمایر کمک کند. توضیحات مهم، دقیق و تخصصی را از زبان خانم دکتر فاطمه طاهریان ببینید و بشنوید.

سخن پایانی

در صورت بروز چنین مواردی فورا با شماره ۱۱۵ تماس بگیرید. پس از اینکه بیمار به وضع نسبتا بهتری رسید، حتما پیگیری های لازم برای پیشگیری از بروز مجدد را انجام دهید. سلامتی فرد بیمار با رعایت موارد ساده ای همچون خواب به موقع ، نداشتن استرس و هیجان کاذب ، غذاهای مفید و مغزی تا حد بسیار زیادی قابل رفع و رجوع است. در سایر موراد نیز بیمار خود را به دست یک متخصص مغز و اعصاب خوب بسپارید تا نکات لازم را به شما یادآور شود و ادامه مراحل درمان را در پیش بگیرید. به علاوه از طریق مشاوره آنلاین و از راه دور نیز می توانید با خانم دکتر طاهریان در ارتباط باشید. در این راه نیازی به نصب اپلیکیشن خاصی نیست و تنها با ورود به صفحه مشاوره آنلاین می توانید نسبت به اخذ نوبت اقدام کنید.

دکتر فاطمه طاهریان

ایشان دارای برد تخصصی بیماری های مغز و اعصاب هستند، همچنین در بیمارستان های رسول اکرم، فیروزگر، شریعتی و امام خمینی تجربه کاری داشته و سابقه درخشانی در حوزه بیماری های مغز و اعصاب و ستون فقرات داشته و حضور فعالی در کنگره های مطرح این حوزه از جمله کنگره مغز و اعصاب ایران، کنگره سردرد، کنگره تشنج و…داشتند. دکتر فاطمه طاهریان نزدیک به 10 مقاله isi در مجلات معتبر به چاپ رسانیده اند. در حال حاضر ایشان آماده خدمت رسانی در بیمارستان ها و کلینیک های متعدد و همچنین مطب شخصی جهت انجام معاینات و درمان بیماری ها هستند.
برچسب ها:
مقالات مرتبط
سندرم پای بی قرار

سندرم پای بی قرار

سندرم پای بی قرار Restless Leg Syndrome یا RLS هست که جزو دسته بندی اختلالات خواب است . این اختلال علت قطعی شناخته شده ای ندارد. اما فرضیه ها حاکی از آن است که این اختلال به دلیل اختلال متابولیسم...

درمان اختلال بی خوابی

درمان اختلال بی خوابی

مشکلات بی خوابی در دنیای امروز بسیار بیشتر از گذشته شده است. این اختلالات توان انسان برای داشتن خوابی منظم را می گیرد. معمولا ریشه این مشکلات بسیاری از بیماری های زمینه ای است. وجود اضطراب و دل...

تنگی کانال نخاعی کمر و درمان آن

تنگی کانال نخاعی کمر و درمان آن

یکی از اختلالات و مشکلاتی که در گردن و کمر ایجاد می ‌شود تنگی کانال نخاعی می باشد. زمانی که بین دیسک های بین مهره‌ ای و دو مفصل فاست فرسایش ایجاد شود باعث ایجاد این مشکل می گردد. و در نهایت زائده...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۲ دیدگاه ها
  1. Amir

    برای تشنج از داروهای ضد صرع هم استفاده میشه؟ اگه استفاده بشه بعدا ضرر نداره برای بچه ؟؟!!!

    پاسخ
    • دکتر فاطمه طاهریان

      سلام ، قبل از بارداری بهتر است تحت نظر پزشک باشید تا داروها تغییر پیدا کنند تا بتونیم اختلالات جنینی رو به حداقل برسونیم.

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *