دکتر فاطمه طاهریان / بیماری های مغز و اعصاب / منظور از آنوریسم مغزی چیست و چه علائمی دارد
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

منظور از آنوریسم مغزی چیست و چه علائمی دارد

آنوریسم مغزی زمانی اتفاق می افتد که یک برآمدگی در رگ خونی مغز ایجاد و پر از خون می شود. این عارضه معمولا علائمی ایجاد نمی کند، مگر اینکه باز شود و خون به بیرون نشت پیدا کند.

پارگی آنوریسم می تواند باعث سردرد شدید و در نهایت سکته مغزی کشنده شود. درمان هایی که برای این بیماری در نظر گرفته می شود، شامل روش های مختلفی برای جلوگیری از ورود خون به آنوریسم و منحرف کردن جریان خون بر آنوریسم است.

آنوریسم مغزی
آنوریسم مغزی

آنوریسم مغزی چیست؟

منظور از آنوریسم مغزی برآمدگی در جدار ناحیه ضعیف رگ خونی در داخل یا اطراف مغز است. فشار جریان خون، بخش ضعیف شده به صورت حباب شکل می‌گیرد و برآمدگی تاول مانندی ایجاد خواهد شد.

زمانی که خون به داخل این برآمدگی وارد می شود، آنوریسم بیشتر خواهد شد. این حالت شبیه به نازک شدن بادکنک است که با پر شدن هوا داخل آن احتمال ترکیدگی بیشتر می شود.

در صورتی که آنوریسم نشت پیدا کند یا پاره شود باعث خونریزی در مغز می شود. گاهی اوقات این شرایط منجر به سکته هموراژیک، خونریزی در داخل یا اطراف مغز می شود که می تواند منجر به آسیب مغزی شود و حتی کشنده باشد.

چه افرادی به آنوریسم مغزی مبتلا می شوند؟

احتمال ایجاد این عارضه در این دسته از افراد بیشتر است:

  • خانم ها
  • سن بین 40 تا 60 سال
  • سابقه خانوادگی این بیماری
  • وجود اختلال نادر خونی مانند دیسکسیون شریانی و دیسپلازی فیبروماسکولار
  • وجود یک اختلال ژنتیکی که بر بافت همبند تاثیر می گذارد، مانند سندرم اهلرز-دانلوس، سندرم مارفان، نوروفیبر نوع 1 یا سندرم لوئیز-دیتز
  • ابتلا به بیماری کلیه پلی کیستیک
  • افرادی که با نقص مادرزادی به نام آنوریسم مغزی متولد می شوند.
علائم آنوریسم مغزی
علائم آنوریسم مغزی

آیا آنوریسم مغزی بیماری ارثی است؟

اگر در اقوام درجه یک خود فردی با این عارضه وجود دارد، سایر بستگان نزدیک مانند خواهر، برادر یا فرزندان نیز باید تحت معاینه قرار بگیرند. معمولا بررسی ها با MRI انجام می شود.

بستگان افراد مبتلا به این بیماری گاهی دچار آنوریسم مغزی می شوند. در نتیجه اگر شما یا اعضای خانواده شما، عامل خطر به این بیماری را نیز داشته باشند، احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر خواهد شد.

علت ایجاد آنوریسم مغزی چیست؟

علت ایجاد این بیماری به طور کامل مشخص نیست. محققان به این نتیجه رسیده اند که این عوامل می تواند باعث تحریک و تضعیف عروق خونی شود:

  • مصرف سیگار
  • عفونت خون
  • فشار خون بالا
  • مصرف آمفتامین و کوکائین
  • آسیب مغزی تروماتیک (اغلب ناشی از تصادفات اتومبیل)
  • آترواسکلروز (تجمع چربی در دیواره عروق خونی)

چه زمانی آنوریسم مغزی ایجاد می شود؟

احتمال ایجاد این عارضه حتی در جوانی مانند 30 سالگی یا حتی در سنین کمتر نیز ایجاد می شود؛ اما احتمال ایجاد آن پس از 40 سالگی بیشتر است.

چه عاملی باعث خونریزی آنوریسم مغزی می شود؟

محققان هنوز متوجه نشده اند که دقیقا چه چیزی باعث نشت یا پارگی آنوریسم مغزی و باعث خونریزی در داخل یا اطراف مغز می شود. هر چیزی که فشار خون را افزایش دهد، می تواند بسیار خطرناک باشد.

فشار خون بالا باعث می شود که خون به شدت به دیواره رگ های خونی فشار بیاورد. مواردی که ممکن است فشار خون را افزایش دهد به شرح زیر است:

  • استرس مدام یا انفجار ناگهانی عصبانیت یا دیگر احساسات قوی
  • سخت کار کردن برای بلند کردن، حمل کردن یا فشار دادن وسیله های سنگین مانند وزنه یا مبلمان
  • فشار خون بالا که با دارو درمان نمی شود.
علت آنوریسم مغزی
علت آنوریسم مغزی

علائم آنوریسم مغزی پاره نشده

شایع ترین علائم آنوریسم پاره نشده، سردرد شدید است. از علائم دیگر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تغییر در بینایی
  • بزرگ شدن مردمک (قسمت سیاه چشم)
  • تشنج
  • بی حسی یا گزگز روی سر یا صورت
  • درد بالا و پشت چشم
  • گردن درد
  • تهوع و استفراغ

آنوریسم مغزی پاره شده چه علائمی دارد؟

آنوریسم مغزی که نشت پیدا می کند یا ترکیده می شود، تهدید کننده زندگی است و نیاز به درمان فوری پزشکی دارد. 

افراد مبتلا به آنوریسم مغزی پاره شده در اغلب مواقع می گویند این سردرد بدترین سردرد زندگی آنهاست. سردرد شدید به طور ناگهانی ایجاد می شود و از ساعت ها تا چند روز طول می کشد.

علاوه بر سردرد شدید ممکن است برخی از علائم مشابه با آنوریسم پاره نشده داشته باشید. از دیگر علائم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گرفتگی گردن
  • خواب آلودگی یا حتی کما
  • سردرگمی ذهنی
  • سرگیجه و مشکلات تعادلی
  • مشکل در صحبت کردن
  • ضعف یا بی حسی در بازو یا پا
  • حمله قلبی

آنوریسم مغزی چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک برای اینکه این عارضه را تشخیص دهد، آزمایشات تصویربرداری را برای شما در نظر می گیرد. این تست ها اندازه، شکل و محل آنوریسم های مغزی را نشان می دهد:

  • ام آر آی
  • سی تی
  • آنژیوگرافی تشخیصی مغزی
  • MRA
  • CTA

گاهی اوقات ممکن است آنوریسم پاره شده در آزمایش تصویربرداری اولیه نشان داده نشود. اگر علائم حاکی از پارگی آنوریسم باشد، پزشک ممکن است یک سوراخ کمری را تجویز کند.

این آزمایش نشان می دهد که آیا خون در مایع اطراف مغز وجود دارد یا خیر.

درمان آنوریسم مغزی
درمان آنوریسم مغزی

آنوریسم مغزی چگونه درمان می شود؟

جراحی یا اندوواسکولار درمان آنوریسم مغزی است چه پاره شده باشد یا بدون پارگی باشد.

برش جراحی باز (میکروواسکولار)

در طی این روش جراح یک سوراخ کوچک در جمجمه برای دسترسی به آنوریسم ایجاد می کند. سپس با استفاده از یک میکروسکوپ کوچک و ابزار، جراح یک گیره فلزی کوچک در پایه آنوریسم قرار می دهد.

این کار مانع از جریان خون به داخل آنوریسم می شود و می تواند خونریزی مغزی را متوقف کند یا از باز شدن آنوریسم سالم جلوگیری کند.

زمان بهبودی برای آنوریسم های پاره شده چند هفته تا ماه و پاره نشده معمولا دو تا چهار هفته متفاوت است.

درمان به روش اندوواسکولار

برای این روش جراح نیازی به ایجاد سوراخ در جمجمه ندارد. پزشک یک کاتتر که لوله ای قابل انعطاف است را در یک رگ خونی، معمولا در کشاله ران یا مچ دست وارد می کند و از آنجا به مغز می برد.

از طریق کاتتر پزشک یک توپ سیم را که اغلب از پلاتین ساخته شده در آنوریسم قرار می دهد. در این روش جریان خون را به داخل آنوریسم مسدود می کنند و خطر پارگی را کاهش می دهد یا به طور کلی برطرف می شود.

روش دیگری که انحراف جریان است، استفاده از یک کاتتر برای قرار دادن در کشاله ران یا مچ به سمت مغز است. 

پزشک از یک کاتتر برای قرار دادن یک لوله توری در بخشی از رگ خون که دارای آنوریسم است استفاده می کند و باعث منحرف شدن جریان خون می شود.

پزشک متخصص مغز و اعصاب در تهران با توجه به شرایط بیمار، بهترین راهکارهای درمانی را در نظر می گیرد.

چگونه می توان از رشد آنوریسم مغزی یا تشکیل آنوریسم جدید جلوگیری کرد؟

معمولا این عارضه خود به خود برطرف نمی شود. با این حال، رشد آنوریسم، خطر پارگی آنوریسم یا تشکیل آنوریسم را می توان با داشتن سبک زندگی سالم کاهش داد. 

مراحلی که می توانید در نظر داشته باشید به شرح زیر است:

  • ترک سیگار
  • به طور منظم تمرینات متوسط ورزشی انجام دهید و از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
  • یک رژیم غذایی متعادلی داشته باشید.
  • از مصرف مواد مخدر خودداری کنید.
  • فشار خون بالا را با داروها و تغییر سبک زندگی تغییر دهید.

دکتر فاطمه طاهریان

برچسب ها:
مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *